• Tytuł : Sztuczne unasienianie
• Dział: Weterynaria
• Kategoria : Rozród
• Dodany : 26/02/07
• Ilość wyświetleń: 9977

SU jest to zdeponowanie przez człowieka dobrej jakości nasienia samca w drogach rodnych samicy w okresie gwarantującym zapłodnienie komórek jajowych (oocytów).

Powyższa definicja w zasadzie tłumaczy całą istotę zabiegu. Jednakże zrozumienie powyższego zabiegu wymaga kilku dodatkowych informacji.

Terminologia:

Unasiennianie (inseminacja) może być naturalne (tzw. naturalne krycie) lub sztuczne (patrz definicja).

Kiedy stosujemy SU:

- awersja suk do niektórych psów
- suki dominujące nie dopuszczające osobników słabych
- suki, w przypadku których dochodziło wcześniej przy próbach krycia do walki z psem
- suki nadpobudliwe, nerwowe, bojaźliwe lub też „rozpieszczone” mogą nie akceptować żadnego psa
- wąska pochwa - bolesność (szczególnie u suk młodych, krytych pierwszy raz)
- nadpobudliwy samiec
- reproduktor zdecydowanie cięższy od suki
- psy krótkonożne (jamniki, basety, pekińczyki) mogą mieć trudności ze wspięciem
- brak proporcji pomiędzy narządami płciowymi samca i samicy
- duże oddalenie zwierząt (problemy z kwarantanną zwierząt) - wykorzystanie nasienia konserwowanego
- SU na życzenie właściciela obawiającego się chorób przenoszonych przez krycie (np. bruceloza)

Jakie warunki trzeba spełnić?

Najbardziej popularne (największa skuteczność) jest sztuczne unasiennianie nasieniem świeżym lub konserwowanym w stanie płynnym. Nasienie świeże nadaje się do unasienniania do 30 min. od pobrania (najlepiej nie dłużej niż 5-10 min.). Nasienie konserwowane w stanie płynnym w temp. 16 – 22 oC można wykorzystać najpóźniej do 6 – 8 godz, a schłodzone do temp. +4 oC do 4-5 dni (w tym przypadku można przywieźć samo nasienie – im szybciej, tym lepiej). Nasienie mrożone można przechowywać długo, ale sztuczne unasiennianie wymaga zdeponowania nasienia bezpośrednio w macicy (krótka przeżywalność plemników po rozmrożeniu), co wymaga specjalnego sprzętu lub zabiegu operacyjnego (trudno jest pokonać szyjkę maciczną u suki). Bardzo precyzyjnie trzeba określić okres płodny u suki, ponieważ plemniki przeżywają tylko kilka godzin. Skuteczność unasienniania mrożonym nasienie jest dużo niższa, a nasienie jest dużo droższe.

Sztuczne unasiennianie nasieniem świeżym:

- przy SU nasieniem świeżym należy przyjechać do lekarza weterynarii z suką oraz psem.

- suka musi być w okresie płodnym (rutynowo musi być potwierdzony okres płodny – cytologia, badanie progesteronu, lub waginoskopia)

- nasienie pobiera się poprzez masaż żołędzi prącia psa. Technicznie łatwiejsze jest pobieranie ejakulatu od psa przy obecności suki w cieczce.

- dawka inseminacyjna: 150-200 mln. plemników o ruchu prawidłowym w objętości 0,5-5 ml nasienia. Optymalny odsetek plemników o ruchu prawidłowym >70%.

Metody sztucznej inseminacji:

Metoda dopochwowa – najbardziej popularna, stosowana przy użyciu nasienia świeżego lub konserwowanego w stanie płynnym

Metoda domaciczna – Ze względu na duże trudności w pokonaniu szyjki macicznej (skomplikowana budowa anatomiczna) wymaga zastosowania specjalnych kateterów, waginoskopu z kanałem roboczym, lub operacyjnego wprowadzenia nasienia do macicy (ryzyko stresu). Metoda ta jest stosowana tylko przy unasiennianiu nasieniem mrożonym.

Pipeta inseminacyjna dla suk ze strzykawką

Sztuczne unasiennianie suki

Autor artykułu:

dr n. wet. Jacek Ingarden
Therios - Klinika Weterynaryjna
http://therios.strefa.pl

Dalsze rozpowszechnianie, kopiowanie w części lub w całości bez zgody autora tekstu - zabronione.