| Nasze artykuły |
- Tytuł : Chłoniak złośliwy u młodego psa
- Dział: Weterynaria
- Kategoria : Przypadki w klinice Therios
- Dodany : 17/09/07
- Ilość wyświetleń: 35047
Wprowadzenie
Zdiagnozowanie nowotworu u młodych zwierząt jest zawsze przykrą niespodzianką, trudną do zaakceptowania zarówno dla właściciela, jak i lekarza prowadzącego, szczególnie kiedy prowadzi pacjenta od pierwszych tygodni życia.
Retrospektywne badania przeprowadzone w USA w latach 1964 - 1989 dotyczące potwierdzonych histopatologicznie nowotworów wykazały, że na 17 435 przypadków, 395 dotyczyły psów poniżej 1 roku życia, w tym 73 poniżej 6 miesiąca życia (1). Charakter oraz rodzaje nowotworów dotyczących młodych zwierząt, podobnie jak w przypadku ludzi, różnią się od nowotworów występujących u zwierząt starszych. U psów tych najczęściej nowotwory dotyczą układu krwiotwórczego, nerwowego (mózgu) oraz skóry (1).
Chłoniakomięsak (lymphosarcoma, s. lymphoma malignum) jest złośliwym nowotworem limfocytów występującym w takich narządach jak (węzły chłonne, kości, szpik, wątroba, śledziona). Jest jednym z najczęściej pojawiających się nowotworów złośliwych u psów i jest jednocześnie najczęstszym nowotworem hematopoetycznym (1, 2). Pod względem anatomicznym chłoniaka złośliwego można podzielić na wieloogniskowego (kiedy to zajmuje wiele węzłów chłonnych), pokarmowego, śródpiersiowego oraz zewnątrzwęzłowego (zlokalizowanego w nerkach, centralnym układzie nerwowym i w skórze) (3).
W formie śródpiersiowej (grasiczej), spotyka się powiększenie węzłów chłonnych śródpiersiowych przednich, przebiegające często związane z obecnością płynu w jamie opłucnowej. Czasami wiąże się z tym zajęcie szpiku kostnego. Najczęściej nie obserwuje się żadnych objawów klinicznych, ale może pojawić się kaszel, duszność, ulewanie, zespół Hornera, doogonowe przemieszczenie serca, czy osłuchowe zmiany w płucach (4). Chłoniaka złośliwy układu nerwowego może dotyczyć zarówno układu centralnego, jak i obwodowego. Kompresja rdzenia kręgowego poprzez rozwijający się guz zewnątrzoponowy, jak i wewnątrzrdzeniowy prowadzi do porażeń i niedowładów (3).
Omawianym formom nowotworu towarzyszą zmiany we krwi. Najczęściej występuje niedokrwistość (do 38% przypadków), szczególnie normobarwliwa, normocytarna i nieregeneratywna, przy braku jasnej przyczyny opisywanego stanu (5). Stwierdza się również niedokrwistość autoimmunologiczną z dodatnim odczynem Coombs'a, trzecim czynnikiem płytkowym i ANA (2). Obserwowane są także różnice w liczbie leukocytów. Warto wspomnieć, że Teske (6) wykonując analizę 24 psów z chłoniakiem złośliwym stwierdził leukopenię w 19 % przypadków i leukocytozę w 32 %. Natomiast limfopenię i limfocytozę obserwowano odpowiednio w 20 % i 25 %.
Hiperkalcemia jest stosunkowo często występującym czynnikiem paranowotworowym spostrzeganym u psów z chłoniakiem złośliwym (10 - 40 % przypadków) (6). Mechanizm pojawienia się hiperkalcemii związany jest z ogniskami osteolizy i nowotworową humoralną hiperkalcemią. Ogniska osteolizy łączą się z bezpośrednią infiltracją i resorpcją kości przez czynniki pobudzające osteoklasty produkowane przez komórki nowotworowe. Substancje te w różnych okolicznościach identyfikowane są jako interleukina, TNF (Tumor Necrosis Factor), limfotoksyna, CFS (colony stimulating factor), interferon - ? (7). Ruslander i Page (8) uważają humoralną hiperkalcemię za najczęstszy mechanizm zwiększonego poziomu wapnia u psów z chłoniakiem złośliwym.
Opis przypadku
Suka golden retriver pierwszy raz pojawiła się w klinice weterynaryjnej w wieku 3 miesięcy z objawami młodzieńczego zapalenia pochwy, które szybko ustąpiło. Obserwowano również objawy krwotocznego zapalenia pęcherza. W wieku 10 miesięcy trafiła ponownie do leczenia z podejrzeniem nowotworu pęcherza. W badaniu usg nie stwierdzono zmian w obrębie pęcherza moczowego, natomiast rogi maciczne, szczególnie prawy, były powiększone.
Prawy róg macicy znacznie się rozszerzał tworząc dużą ampułę wypełnioną aechogenną wydzieliną. Usunięto macicę wraz z jajnikami. Macica była niesymetrycznie powiększona. Lewy róg był jednolity o średnicy 1,5 cm, natomiast przyjajnikowa połowa prawego rogu osiągnęła średnicę 13,0 cm. Ściana macicy była zgrubiała, a róg był wypełniony ropą (fot 1 i 2).
 Fot. 1 - Zmieniona macica podczas zabiegu ovariohysterectomii.  Fot. 2 - Wyizolowana macica po zabiegu.
Zabieg usunięcia przebiegł bez komplikacji. Potraktowano niesłusznie przypadek jako rutynowy i nie wykonano badania histopatologicznego usuniętego materiału. Pacjentka po zabiegu czuła się dobrze, jednakże w piątym dniu pojawiło się najpierw osłabienie, a następnie porażenie kończyn miednicznych.
Początkowo traktowano wymienione objawy jako komplikację pooperacyjną. Podano nivalin, cocarboxylasum, oraz witaminy B1, B6 i B12. Pomimo stosowanego leczenia suka czuła się coraz gorzej. Po 10 dniach, po konsultacji neurologicznej zdecydowano się na wykonanie badania tomograficznego odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Podczas tej analizy nie zastosowano kontrastu, nie wykazano więc zmian w obrębie wskazanego kanału kręgowego.
Stwierdzono natomiast duże ognisko osteolityczne w obrębie lewego talerza biodrowego (fot 3 i 4). Po wnikliwej analizie ogólnych tomograficznych rzutów psa, zdiagnozowano również poważne zmiany w obrębie płuc, które nie wiązały się początkowo z objawami klinicznymi (fot 5). Na podstawie wyników tomografii zdecydowano się na pobranie wycinka kości talerza biodrowego do badania histopatologicznego. Analiza ta wykazała w wycinku kostnym elementy włókniste z naciekiem limfocytarnym.
 Fot. 3 - Tomografia komputerowa - przestrzenny obraz odcinka lędźwiowo-krzyżowego z widocznym ogniskiem osteolizy w obrębie lewego talerza biodrowego.
 Fot. 4 - Tomografia komputerowa - poprzeczny przekrój w odcinku lędźwiowo-krzyżowym z widocznym ogniskiem osteolizy kości biodrowej.  Fot. 5 - Cienie w klatce piersiowej w obrazie tomograficznym
 Tabela 1 - Zestawienie wyników badań morfologii krwi *Badanie 1 wykonano przed owariohisterektomią **Badanie 2 wykonano po badaniu tomograficznym
 Fot. 6 - Zdjęcie Rtg - widoczne pęknięcia trzonu kręgu piersiowego Th 10.
W obrazie rtg wykazano cienie w klatce piersiowej, sugerujące śródpiersiową postać chłoniaka. Stwierdzono również pęknięcie trzonu kręgu Th10. Zmiana ta nie występowała w obrazie tomograficznym wykonanym tydzień wcześniej. Zdecydowano się na wprowadzenie chemoterapii, jednakże pacjent nie dożył wykupienia leków. Pośmiertnie potwierdzono histopatologicznie podejrzewany nowotwór.
Omówienie
Chłoniakomięsak u szczeniąt jest nowotworem diagnostycznie trudnym w przypadku postaci narządowej. Zasadniczą trudnością dla lekarza pierwszego kontaktu jest przełamanie barier natury psychicznej i dopuszczenie możliwości rozpoznania choroby nowotworowej u szczenięcia.
Postępowanie diagnostyczne w omawianych przypadkach powinno opierać się w pierwszej kolejności na standardowych badaniach krwi wzbogaconych o jonogram, szczególnie Ca++. Szukanie potwierdzenia histopatologicznego jest możliwe przy postaci wieloogniskowej i zajęciu węzłów chłonnych.
W omawianym przypadku sekwencja występowania objawów klinicznych oraz młody wiek pacjenta zaburzyła procedurę diagnostyczną rutynowo przeprowadzaną przez lekarza prowadzącego, co zaowocowało opóźnioną decyzją podjęcia leczenia. Jednakże rokowanie w przypadku omawianej choroby jest złe pomimo terapii farmakologicznej.
Bez leczenia średni czas przeżycia wynosi około 6 - 8 tygodni. Leczenie glikokortykosteroidami wydłuża go do około 3. miesięcy (4). Zastosowanie protokołów chemioterapeutycznych wydłuża czas remisji do 6. - 9., a nawet 12 miesięcy. Wznowa nowotworu zazwyczaj jest już niewrażliwa na terapię ratującą (4).
Autor artykułu:
lek. wet. Maja Ingarden
Therios - Klinika Weterynaryjna
http://therios.strefa.pl/
Dalsze rozpowszechnianie, kopiowanie w części lub w całości bez zgody autora tekstu - zabronione.
|
