| Nasze artykuły |
- Tytuł : Wisienka w oku - Wypadnięcie gruczołu łzowego III powieki
- Dział: Weterynaria
- Kategoria : Okulistyka
- Dodany : 08/12/07
- Ilość wyświetleń: 19403
Wypadnięcie gruczołu łzowego III powieki - leczenie chirurgiczne
Powieka trzecia jest to fałd spojówki leżący w kącie przyśrodkowym oka. W fałdzie tym znajduje się chrząstka, która ma postać płytki w kształcie litery T. Na tej chrząstce od strony gałki ocznej leży gruczoł trzeciej powieki. U psa ma on kolor lekko czerwony; rolą jego jest produkcja wodnej komponenty łez. Przyjmuje się, że odpowiada on za 30 – 35% produkcji łez w danym oku (1,2). Gruczoł trzeciej powieki przymocowany jest do tkanki łącznej twardych struktur oczodołu za pomocą więzadeł, które utrzymują go w obrębie trzeciej powieki. W przypadku , gdy więzadła te są słabo wykształcone lub ulegają aplazji ( wada wrodzona lub nabyta ), dochodzi do przemieszczania się gruczołu ponad trzecią powiekę (2). Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki określane jest terminem „ cherry eye „. Niektóre rasy psów i kotów szczególnie często narażone są na tę dolegliwość. Spośród psów wymienić należy psy rasy Cocker Spaniel, Beagle, Shith Tzu, Bokser a wśród kotów , koty Birmańskie (1,3). „ Cherry eye” dotyczy zwykle młodych zwierząt do szóstego miesiąca życia i występuje jedno lub obustronnie (4).
Dolegliwość ta powinna być leczona, ponieważ długotrwałe uwięźnięcie gruczołu prowadzi do jego uszkodzenia i w efekcie do osłabienia funkcji. Zmniejszenie produkcji łez jest obarczone ryzykiem powstania w późniejszym okresie życia psa syndromu „ suchego oka „ (4, 5).
Znanych jest kilka metod chirurgicznego leczenia „cherry eye” : począwszy od manualnego odprowadzenia gruczołu na swoje miejsce - co jest możliwe tylko we wczesnym okresie po wypadnięciu, poprzez całkowite lub częściowe jego odjęcie – obarczone ryzykiem powstania „suchego oka „ (6), aż do chirurgicznego odprowadzenia gruczołu pod spojówkę trzeciej powieki. Tę ostatnią metodę opracował Morgan i znana jest pod nazwą „pocket technique”- technika kieszonki (1). Pozwala ona na odprowadzenie gruczołu w całości pod spojówkę z zachowaniem jego funkcji.
Metodę tę zdecydowaliśmy się zastosować w leczeniu „cherry eye” u psa, który trafił do naszej przychodni. Pacjentem był 20 tygodniowy bokser płci żeńskiej.
Ryc. 1. Cherry eye.
Badaniem okulistycznym zdiagnozowano wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki wraz z odkształceniem podstawy chrząstki trzeciej powieki. Wykonano, test łzowy Schirmera – Schirmer Tear Test (Schering Plough Animal Health), barwienie rogówki fluoresceiną – Fluoretest ( Chauvin Pharmaceuticals Ltd.) oraz pomiar ciśnienia śródgałkowego tonometrem aplanacyjnym. Badanie oka nie wykazało innych zmian chorobowych. Przed zabiegiem wykonano badanie kliniczne, EKG i analizę krwi. Ich wyniki nie odbiegały od normy. Zabieg wykonano w znieczuleniu ogólnym. Do zabiegu użyto narzędzi okulistycznych.
Etap pierwszy polegał na przecięciu zagiętej chrząstki trzeciej powieki. Najpierw nacięto spojówkę powiekową, a następnie chrząstkę. Przecięcie chrząstki miało za zadanie poprawić przyleganie trzeciej powieki do gałki ocznej.
Ryc. 2. Linia cięcia chrząstki trzeciej powieki.
Następnie wywinięto trzecią powiekę tak, żeby gruczoł leżał na powiece. Bezpośrednio przed i za wystającym gruczołem nacięto spojówkę gałkową. Oba cięcia nie mogą się ze sobą łączyć.
Ryc. 3. Linia cięć spojówki przed i za gruczołem łzowym trzeciej powieki.
Nożyczkami okulistycznymi wycięto pod spojówką gałkową trzeciej powieki „kieszonkę” – „pocket”. Za wrota kieszonki służyła nam przecięta spojówka za gruczołem. Za pomocą nici chirurgicznej 6.0 vicryl złączono szwem ciągłym brzegi przeciętej przed i za gruczołem spojówki, aby w ten sposób przykryć go spojówką. Szycie rozpoczęto i zakończono od strony powiekowej trzeciej powieki aby powstały węzeł nie drażnił rogówki.
Ryc. 4. Prowadzenie szwu łączącego brzegi spojówki. Wypadnięty gruczoł stopniowo przykrywany był spojówką.
Następnym krokiem było delikatne wprowadzenie gruczołu do wyciętej kieszonki i zawiązanie szwu.
Ryc. 5. Węzeł szwu na powiekowej powierzchni trzeciej powieki. Oko bezpośrednio po operacji.
Przez kilka dni po zabiegu do oka wkraplano antybiotyk , a pies musiał nosić kołnierz ochronny. Po kilku dobach od operacji oko wróciło do normalnego funkcjonowania.
Ryc. 6. Oko 10 – go dnia po zabiegu. Widoczny węzeł szwu.
PIŚMIENNICTWO
1. Morgan R.V., Duddy I.M., McClurg K. – Prolapse of the gland of the third eyelid in dogs: a retrospective study of 89 cases. J. of the Am. Animal Hosp. Ass..1993, 29, 56.
2. Miller P. E. - w Essentials of Veterinary Ophtalmology pod red. K. Gelatt. 2000. 113
3. Chahony S. I ,Crasta M., Trio St., Clerc B. – Three cases of prolapse of the nicticans gland in cats. Vet. Opht..2004, 7 (2),113.
4. Dugan S.J., Severin G.A., Hungerford L.L. - Clinical and histological evaluation of the prolapsed third eyelid gland in dogs. J. of the Am. Vet. Med. Ass.. 1992, 15, 201, 1861
5. Saito A., Watanabe I., Kotani T. – Morphologic changes of the anterior corneal epithelium caused by third eyelid removal in dogs. Vet. Opht. 2004, 7 ,113.
6. Kaswan R. L., Martin C. L. - Surgical correction of the third eyelid prolapse in dogs. J. of the Am. Vet. Med. Assotiation. 1985, 186 (1), 83.
Autor artykułu:
Dr n. wet. Przemysław Bryła
Specjalista chorób psów i kotów
Członek MRCVS,BrAVO, certyfikat okulistyki CPD
Okulistyka Małych Zwierząt
http://www.okulistykazwierzat.pl/
Artykuł opublikowany w czasopiśmie Życie Weterynaryjne
Rok 2007 Nr 4
|
