- Tytuł : Pies dla osoby niesłyszącej
- Dział: Szkolenie psów
- Kategoria : Psy asystujące
- Dodany : 24/06/07
- Ilość wyświetleń: 2437
Pies sygnalizujący dźwięki (ang. hearing dog)
Pies sygnalizujący dźwięki - to pies który został wyszkolony aby asystować osobie niesłyszącej lub słabo słyszącej poprzez zwracanie jej uwagi na wybrane dźwięki życia codziennego jak np. dźwięk budzika, dzwonka do drzwi, specjalnego telefonu, syreny przeciwpożarowej lub jakiegokolwiek innego dźwięku określonego przez klienta. Pies daje swojemu niesłyszącemu właścicielowi zarówno większą niezależność, pewność i bezpieczeństwo jak i redukuje ewentualne poczucie depresji i niepokoju.
Pies sygnalizujący dźwięki pozwala, by niewidoczna niepełnosprawność jego właściciela, jaką jest głuchota stała się widoczna - co pomaga w komunikowaniu się i poprawia relacje społeczne osób niesłyszących lub słabo słyszących.
Przeznaczenie
Asystowanie osobie niesłyszącej lub słabo słyszącej.
Hearing dogs alarmują swoich niesłyszących lub słabo słyszących właścicieli o konkretnym dźwięku używając łapy tak, by zwrócić ich uwagę, a następnie doprowadzają ich do źródła hałasu, którym może być dzwonek do drzwi lub specjalnie dostosowany telefon, alarm kuchenny, wołająca osoba lub jakiegokolwiek inny dźwięk określony przez właściciela psa. W przypadku sytuacji nagłej takiej jak dzwonek przeciwdymny, syrena przeciwpożarowa, alarm o stężeniu tlenku węgla czy alarm antywłamaniowy, pies informuje o zagrożeniu w różny sposób, najpierw przez uderzenie łapą aż do kładzenia się na podłodze pod stopami właściciela.
Pies nie jest uczony w jakiś szczególny sposób, by towarzyszyć swojemu właścicielowi podczas wychodzenia na zewnątrz, ale istnieje wiele przypadków, w których pies typu hearing dog zapobiegł, aby jego właściciel przeszedł przez skrzyżowanie gdy usłyszał hałas nadjeżdżającego samochodu.
Identyfikacja
Ponieważ praca, jaką wykonuje hearing dog polega na szybkim reagowaniu na dźwięki i bieganiu pomiędzy źródłem hałasu i niesłyszącym właścicielem, większość psów, by sprostać temu zadaniu należy do niewielkich i energicznych. Świetnymi psami sygnalizującymi dźwięki mogą być zarówno psy rasowe, jak i krzyżówki ras, czy mieszańce. Nie ma więc rasy typowej do wykonywania tego rodzaju pracy. Każdy hearing dog może zatem wyglądać inaczej i niezwykle istotne jest, aby pies był dobrze oznaczony.
W celu identyfikacji, pies nosi "ubranie", na którym jest jasno określone, jaką rolę pełni. Psy pochodzące z różnych szkół mogą posiadać różnego rodzaju uprząż. W Wielkiej Brytanii psy sygnalizujące dźwięki noszą uprzęże burgundowe, na których widnieje informacja, że pies został wyszkolony w Hearing Dogs for Deaf People i jest zarejestrowanym psem asystującym. Właściciel takiego psa posiada kartę identyfikacyjną.
Selekcja
W Wielkiej Brytanii Hearing Dogs for Deaf People selekcjonuje średnio 300 psów rocznie. Na podstawie przeprowadzonych testów, średnio 150 z tych psów kwalifikuje się do dalszego szkolenia i docelowo trafia do domów osób niesłyszących lub słabo słyszących. Dla pozostałych 150 psów szkoła znajduje rodziny, które chętnie zaopiekują się nowym psim domownikiem. Prawie wszystkie psy pozyskiwane przez Hearing Dogs for Deaf People pochodzą ze schronisk dla bezdomnych zwierząt. Tylko psy spełniające wymagania testu są dopuszczane do programu szkoleniowego. Psy sygnalizujące dźwięki, tak jak wszystkie psy asystujące muszą zachowywać się perfekcyjnie i stabilnie we wszystkich sytuacjach. Nie mogą więc wzbudzać swoim zachowaniem obawy otoczenia. Niedopuszczalne jest, aby pies przejawiał jakiekolwiek objawy agresji.
Aby hearing dog pracował efektywnie, musi być wrażliwy na dźwięki i chętny do współpracy. Ponieważ większość psów jest selekcjonowana ze schronisk, w wielu przypadkach dokładny wiek psa nie jest znany, choć w przybliżeniu można go określić na podstawie stanu uzębienia i ogólnej kondycji fizycznej kandydata na psa asystującego.
Psy sygnalizujące dźwięki selekcjonowane są w wieku od 6 tyg. do 3 roku. Preferowany jest model pozyskanie psów młodszych, by właściwa socjalizacja mogła zostać przeprowadzona. Szczeniaki w miotach są selekcjonowane poprzez przeprowadzenie stosownych testów psychicznych. Młode, podrośnięte psy są oceniane za pomocą innych testów, pozwalających na ocenę ich dojrzałości i temperamentu.
Predysponowane rasy
Ponieważ praca, jaką wykonuje hearing dog wymaga reagowania na dźwięki i biegania tam i z powrotem pomiędzy źródłem dźwięku a właścicielem psa, większość psów jest raczej niewielkich gabarytów. Dobry pies sygnalizujący dźwięki może być psem rasowym lub mieszańcem, istotne, żeby był energiczny i sprawny. Hearing Dogs for Deaf People ma ogromne doświadczenie w selekcjonowaniu i szkoleniu psów sygnalizujących dźwięki. Do tej pory szkoła wytrenowała ich ponad 1000. Szkoła nie trenuje psów ras stróżujących, głównie z powodu ich obronnego zachowania, które może stać się uciążliwe dla osoby niesłyszącej. Nie trenuje również pracującej rasy - border collie, przede wszystkim z uwagi na nadwrażliwość na dźwięk oraz możliwe reakcje agresywne.
Większość innych małych i średnich ras oraz ich krzyżówek może zostać zakwalifikowana do programu, jeśli tylko "pakiet" ich cech indywidualnych na to pozwala. Do przykładów ras, które są najczęściej szkolone zaliczamy: pudla, yorkshire teriera, papillona, spaniela, labradora.
Rodzaj psa przeznaczonego do sygnalizowania dźwięków, zawsze uzależniony jest od specyficznych potrzeb niesłyszącej osoby, która czeka na psa.
Kwalifikacje
Podstawowe czynności wykonywane przez psy typu hearing dog są następujące:
- obudzenie właściciela na dźwięk budzika, poprzez wskoczenie na łóżko lub umieszczenie łapy na łóżku.
- sygnalizowanie i przyprowadzenie właściciela do drzwi (na dźwięk dzwonka)
- zasygnalizowanie dzwoniącego telefonu,
- przyprowadzenie właściciela do wołającej osoby,
- sygnalizowanie nagłych alarmów jak syrena policyjna, przeciwpożarowa, alarm przeciwdymny, antywłamaniowy,
- podnoszenie kluczy, jeśli ich upadku nie usłyszał właściciel,
- sprowadzenie pomocy jeśli osoba niesłysząca znajduje się w sytuacji zagrożenia
Zanim pies zostanie przekazany osobie, która się o niego stara, przeprowadzany jest z nią szczegółowy wywiad, a potrzeby przyszłego właściciela są oceniane indywidualnie. Następnie psy są trenowane pod kątem określonych potrzeb. Jeżeli osoba niesłysząca ma dodatkową dysfunkcję lub problemy zdrowotne, pies przejdzie dodatkowy trening.
Czas szkolenia
Hearing Dogs for Deaf People ma najbardziej ustabilizowany program treningowy w Europie, składający się z:
Treningu socjalizacyjnego - obejmującego okres od 2 do 7 miesięcy, w zależności od wieku kiedy pies został wyselekcjonowany. Jest to czas, który pies spędza w domu u wolontariuszy, którzy zapewniają mu odpowiednie zajęcia i oswajają z codziennymi sytuacjami, których będzie doświadczał, jeżeli zostanie psem asystującym (psy sygnalizujące dźwięki towarzyszą właścicielom przez cały dzień, we wszystkich miejscach i sytuacjach). Czas socjalizacji służy ocenie psa, jego temperamentu i chęci współpracy z człowiekiem.
Treningu zaawansowanego - trwającego 18 tygodni. Ten okres pies spędza w centrum szkoleniowym, gdzie uczy się reakcji na określone dźwięki, jest również przyzwyczajany do pracy w miejscach publicznych. Trening zakończony jest testem.
Trening z osobą niesłyszącą - zajmuje od 3 do 12 miesięcy, zależnie od indywidualnych postępów w komunikacji osoby niesłyszącej z psem.
Ten etap szkolenia odbywa się częściowo w centrum treningowym, a częściowo w domu przyszłego właściciela.
Wszystkie psy muszą zdać końcowy egzamin, by zostały zakwalifikowane, jako wyszkolone psy asystujące.
Okres pracy
Podczas treningów, hearing dog uczy się kojarzyć dźwięki z określonym rodzajem nagród, co powoduje, że chętnie i radośnie reaguje na dźwięki gdziekolwiek się one zdarzają.
Mimo, że uwielbia swoją pracę, każdy pies sygnalizujący dźwięki każdego dnia ma przerwę w pracy, kiedy niesłyszący właściciel bierze go na długi spacer, gdzie oboje mogą wypocząć i nabrać sił.
Wiek emerytalny
Przez cały okres swojej pracy, psy sygnalizujące dźwięki są regularnie, raz w roku testowane przez trenerów Hearing Dogs for Deaf People . Większość psów pracuje do około 10 roku życia. Generalnie mniejsze psy pracują i żyją dłużej od swoich większych i cięższych kolegów. Kiedy pies wchodzi w wiek emerytalny, osoba niesłysząca może się nim opiekować, nawet jeśli w tym samym czasie zdecyduje się na pozyskanie kolejnego psa, który zastąpi swojego poprzednika. Jeśli dotychczasowy właściciel nie ma warunków na trzymanie 2 psów, Hearing Dogs for Deaf People bierze na siebie odpowiedzialność za znalezienie odpowiedniego domu, w którym umieszcza psa, by mógł w atmosferze ciepła i spokoju przeżyć swoją starość.
W przypadku śmierci osoby niesłyszącej, pies wraca do ośrodka Hearing Dogs for Deaf People , który decyduje o jego dalszych losach.
Autor artykułu:
Fundacja DogIQ
Aneta Graboś - prezes Zarządu Fundacji
http://www.dogiq.info
Dalsze rozpowszechnianie, kopiowanie w części lub w całości bez zgody autora tekstu - zabronione
|
