Psy, pies
Historia rasy
  • Rasa : Czechosłowacki Wilczak
Czechosłowackie wilczaki nie mają wspaniałej historii, nie mogą poszczycić się stuletnią tradycją, nie hodowały ich ważne, znane osoby. Mimo tego budzą zainteresowanie wszędzie, gdzie się pojawią. Bo kto oczekiwałby spotkania z wilkiem w środku wielkiego miasta...

Historia wilczaków sięga roku 1955, gdy krzyżowaniem psa i wilka zajął się w wojskowej stacji hodowlanej Libějovice pan Karel Hartl. Głównym celem było badanie dziedziczności i płodności osobników pochodzących z takich skojarzeń, stopień dominacji wilka nad psem jak i porównanie krzyżówek z psem i wilkiem. Pośrednio próbowano także uzyskać psy użytkowe na potrzeby czechosłowackiej straży granicznej. Miały one spełniać szczególne wymagania położone na wytrzymałość, wytrwałość i czujność, wymaganą do zabezpieczania zachodniej granicy ówczesnej Czechosłowacji.

Czechosłowacki wilczak

Pierwsze próby były nieudane - szczeniaki wilczycy Brity i owczarka niemieckiego Cézara z Březového háje urodziły się dopiero 26 maja 1958 roku. Krzyżówki były bardzo podobne do wilka zewnętrznie: miały takie same wymiary, pojemność mózgu i wilczasty kolor. Odziedziczyły także ogromną zdolność do regeneracji sił: podczas gdy krzyżówki po przebiegnięciu 100 kilometrowego odcinka były po trzech, czterech godzinach w pełni wypoczęte, owczarki potrzebowały na to 10-12 godzin po przebiegnięciu odcinka o połowę krótszego.

Czechosłowacki wilczak

CzW miały też o wiele lepszy zmysł węchu i orientacji (szczególnie w nocy) oraz były odporniejsze na warunki atmosferyczne: mróz, upał i deszcz. Młode psy drugiej generacji można już było szkolić, o ile szczeniaki zostały zabrane od matki wystarczająco wcześnie i wychowane bez kontaktu z innymi psami. Do treningu obronnego nadawały się wtedy jedynie nieliczne psy. Wszystkie osobniki bardzo przywiązywały się do ludzi, którzy się nimi zajmowali, ale trudno nawiązywały kontakt z obcymi.

Gdy w teście wytrwałości krzyżówki przegoniły wszystkie rasy użytkowe i pokazały jeszcze dodatkowe zalety, opracowano projekt utworzenia nowej rasy. Do tej pracy zabrała się grupa doświadczonych kynologów. Pan František Rosík i Kubaska rozpoczęli w słowackim oddziale straży granicznej szkolenie krzyżówek na psy obronne, stróżujące i tropiące. Ponieważ sprawowały się one nieźle postanowiono podzielić psy na różne linie hodowlane, by zapobiec depresji charakterystycznej dla chowu wsobnego. Do krzyżowania używano wyłącznie owczarków o wilczastym umaszczeniu pochodzących z hodowli czechosłowackich, choć niosących w sobie użytkową krew wschodnioniemieckich ONów. Wilczaki były hodowane głównie w wojskowych stacjach hodowlanych i, w niewielkich ilościach, przez prywatnych hodowców. Wilczyca Brita była skojarzona nie tylko z Cézarem, ale też z owczarkiem niemieckim Kurtem z Václavky. W ten sposób powstały dwie pierwsze linie CzW. Trzecią linię założył wilk Argo i owczarek Asta z SNB w roku 1968 w stacji hodowlanej policji w Bychory. Wyniki krzyżówek zaczęto określać skrótem ČV="Ceský Vlčák".

W roku 1966 został przedstawiony tekst wzorca przyszłej rasy oraz złożono pierwszy wniosek o rejestrację krzyżówek w cywilnej księdze hodowlanej (chodziło o to, aby prywatni hodowcy mieli możliwość rejestracji swoich szczeniąt) i o pozwolenie na utworzenie Klubu. W tym czasie niestety nie było możliwe w Czechosłowacji legalne założenie żadnego stowarzyszenie bez zgody Svazarmu, ktory kierował hodowlą psów ras użytkowych. W Libějovicach zrobiono przegląd hodowlany 30 zwierząt.

Czechosłowacki wilczak

Czechosłowacki wilczak

Zaproszony na ten pokaz międzynarodowego sędzia pan Odvárka odmówił rejestracji krzyżówek. W jego ślady poszedł zarząd Svazarmu. Uprzedzenia i awersja w stosunku do nowej rasy, niechęć sympatyków niemieckiego owczarka i "naciski z góry" mało nie doprowadziły do upadku rasy. Na terenie historycznych Czech zainteresowanie rasą spadło, zaczęło brakować zainteresowanych hodowców, stacje hodowlane straży granicznej zostały zmuszone do ograniczenia hodowli krzyżówek wilka i niemieckiego owczarka, aż do jej całkowitego zamknięcia. Po roku 1971 nastąpiło całkowite zakończenie hodowli krzyżówek w Czechach.

Jednak nie wszyscy się poddali - rasa przetrwała dzięki panu Františkowi Rosíkowi i "jego" stacji hodowlanej straży granicznej, której siedziba była wielokrotnie zmieniana: Šamorín, Malacky, Dlhé Lúky. Udało się ocalić przed likwidacją niektóre zwierzęta z Czech poprzez przeniesienie ich na Słowację. Słowakom udało się rozszerzyć hodowlę, ale takze pozyskać "świeżą krew": nowych hodowców i sympatyków tej rasy, którzy brali krzyżówki do wychowania i do hodowli.

W latach siedemdziesiątych psy rodziły się głównie w nowej stacji hodowlanej w pobliżu Malacky. Tu rasę wzbogacił wilk Sarik, który jest założycielem czwartej linii wilczaków. W roku 1974 został on skojarzony z "Xela z Pohraniční stráže" (F3) i "Urtą z Pohraniční stráže" (CSV). W ramach prezentacji na arenie międzynarodowej i w ramach współpracy prezentowano wilczaki na wystawach w NRD i RFN.Trafiły one do stacjach hodowlanych w Moskwie, Leningradzie i na Węgrzech.

Postęp hodowli i dalszy rozwój populacji w bratysławskiej brygadzie umożliwił drugą falę rozwoju cywilnej hodowli, która dotyczyła całego terenu Czechosłowacji - w czasie założenia klubu, t.j. 20.03.1982, wszystkie zwierzęta dopuszczone do hodowli, lub ich rodzice pochodzili ze słowackiej stacji hodowlanej lub od cywilnych hodowców, którzy te zwierzęta otrzymali z Bratysławy. To samo pochodzenie miały psy pana Vladimíra Mádla z Kolína, u którego została "odnowiona" hodowla CzW w Czechach -11.08.1981 przyszedł u niego na świat miot szczeniąt po suce Zilka z Pohraničnej stráže.

Dzięki ing. Hartlowi, panu Rosíkowi i ich współpracownikom została wytworzona dostatecznie szeroka baza hodowców do założenia klubu. W roku 1981 centralna komisja Czeskiego Związku Hodowców zaaprobowała prośbę o umożliwienie wpisywania krzyżówek do księgi rodowodowej psów i jednocześnie pozwolila na założenie klubu hodowców czechosłowackich wilczaków, do którego doszło na wiosnę 1982. CzW został uznany za rasę narodową.

W roku utworzenia klubu do księgi rodowodowej zostały wpisane 56 psy ze Słowacji i 10 psów z Czech. Pierwsza wystawa i przegląd hodowlany miały miejsce w połowie listopada 1982 koło Bratysławy. Przedstawiono 9 psów i 8 suk. Ocena była bardzo ostra. Tylko jeden pies i jedna suka otrzymały ocenę doskonałą: Rep z Pohraniční stráže i Cmuka z Pohraniční stráže. Na drugiej wystawie w maju 1983 roku pojawiła się spora ilość potomków Repa i cały miot Cmuki. Okazali się oni bardzo wartościową parą hodowlaną. Większość psów wykazywała porządany wilczy eksterier. Od tego momentu wystawy i przeglądy hodowlane odbywały się już co roku na wiosnę i jesienią w tym samym miejscu. Na międzynarodowej wystawie psów w Nitrze w roku 1983 pojawił się jeden CzW, w rok później było ich już 33.

W roku 1985 udało się rozszerzyć pulę genetyczną młodej rasy poprzez użycie psa F1 KAZAN z Pohraniční stráže, który urodził się w roku 1983 w stacji hodowlanej w Libějovicích ze skojarzenia owczarka Bojara vom Schotterhof i wilczycy Lejdy. To późne skrzyżowanie podzieliło hodowców - blokowali oni częściowo potomków z linii Kazana, która jest z tego powodu spotykana głównie w rodowodach psów z Czech. Od tego momentu nie stosuje się żadnych domieszek wilczej krwi. Ponieważ hodowla tej rasy doskonale się rozwijała, klub hodowców czechosłowackich wilczaków poprosił w roku 1988 o uznanie tej rasy przez Międzynarodową Federacje Kynologiczną FCI, co nastąpił 13 czerwca 1989 w Helsinkach. Było to ukoronowanie wysiłków czeskich i słowackich hodowców. Po podziale Czechosłowacji 01.01.1993, na konferencji w Bratysławie 23 stycznia 1993 klub podzielono. Na posiedzeniu CMKU 4 lipca 1993 ustanowiono, że nazwa i kraj pochodzenia rasy pozostanie bez zmian, podczas gdy patronat nad rasą przejmie Słowacja. Ostateczne zatwierdzenie rasy miało miejsce na konferencji w Meksyku w roku 1999.



Autor artykułu i zdjęć:

Hodowla Czechosłowackiego Wilczaka
Z Peronówki
http://www.zperonowki.com