| Nasze konto NK |
|
|
|
| Nasze artykuły |
- Tytuł : 5. Zasady szkolenia i egzaminowania psów ratowniczych
- Dział: Pies pomaga
- Kategoria : Psy w ratownictwie
- Dodany : 08/04/08
- Ilość wyświetleń: 2199
Każdy pies ratowniczy wraz z przewodnikiem jest regularnie szkolony zgodnie z zatwierdzonymi planami szkolenia oraz poddawany egzaminom kwalifikacyjnym.
Metodyka szkolenia opiera się na kilku podstawowych zasadach:
- całość szkolenia i pracy poszukiwawczej musi być traktowana przez psa jako zabawa,
- aby pies pracował wytrwale i efektywnie należy wykorzystać instynkt zdobywczy zwierzęcia, a w drugiej kolejności instynkt pokarmowy i stadny. Rozwijanie instynktu zdobyczy prowadzi poprzez etap tzw. "fanatyzmu aportu - zabawki" do wyrobienia u psa odpowiedniej drogi skojarzeniowej,
- szkolenie i praca poszukiwawcza psa muszą być pozbawione skojarzeń negatywnych, np. przymusu fizycznego, przemęczenia, wykorzystania psa chorego lub rannego. Nie stosowanie tej zasady może spowodować uraz psychiczny, dyskwalifikujący psa do dalszej pracy,
- pies ratowniczy musi być wychowany i prowadzony w zasadach przyjaźni i radosnego współżycia z ludźmi i innymi zwierzętami.
Wszelkie objawy agresji winny być eliminowane, a psy o nadmiernej agresji wykluczone ze szkolenia. Wprowadzono następujące okresy rozwoju zespołu przewodnik-pies określające przydatność psa w działaniach ratowniczych. Okres kandydacki dla przewodnika (staż bez psa) min. 6 miesięcy, w przypadku posiadania własnego psa przed podpisaniem kontraktu min. 3 miesiące.
Okres szkoleniowy: po zakończenia przez przewodnika okresu kandydackiego i przydzieleniu psa do momentu zdania egzaminu kwalifikacyjnego gruzowiskowego psa ratowniczego I-go stopnia. W tym okresie zespół posiada status "zespołu szkolnego" , nie jest wykorzystywany w akcjach poszukiwawczych i nie może być określany jako ratowniczy. Okres szkoleniowy nie może być krótszy niż 18 miesięcy i dłuższy niż 24 miesiące(do chwili przystąpienia do egzaminu I-go stopnia po raz pierwszy). W okresie szkoleniowym przewodnik powinien poddać psa testowi sprawdzającemu przydatności do szkolenia. Pies poddawany testowi powinien być w wieku 6 do 12 miesięcy.
Z chwilą zdania egzaminu kwalifikacyjnego gruzowiskowego psa ratowniczego I-go stopnia zespół otrzymuje status zespołu ratowniczego 2-j klasy a pies "gruzowiskowego psa ratowniczego 2-klasy". Od tego momentu zespół może uczestniczyć w akcjach ratowniczych i prowadzić działania poszukiwawcze. Przewodnik oraz pies mają prawo nosić na elementach umundurowania oraz wyposażenia oznaczenie posiadanej specjalizacji ratowniczej oraz klasy wyszkolenia.
Do 14 -tu miesięcy po zdaniu egzaminu I-go stopnia przewodnik wraz z psem zobowiązany jest przystąpić do egzaminu kwalifikacyjnego gruzowiskowego psa ratowniczego II-go stopnia. Po pozytywnym zdaniu egzaminu zespół osiąga status "zespołu ratowniczego l-ej klasy" a pies "gruzowiskowego psa ratowniczego 1-ej klasy". Przewodnik oraz pies mają prawo nosić na elementach umundurowania oraz wyposażenia oznaczenie posiadanej specjalizacji ratowniczej oraz klasy wyszkolenia.
Co 12 miesięcy zespół musi być poddawany egzaminowi II-go stopnia. Jest to egzamin potwierdzający umiejętności psa. W uzasadnionych, wyjątkowych przypadkach może być przez Dyrektora Biura Planowania Operacyjnego KGPSP udzielone zwolnienie na okres maksymalnie jednego roku.
Test sprawdzający przydatność do szkolenia
Pies musi znajdować się w dobrym stanie fizycznym, zdrowy (potwierdzenie weterynaryjne), wykazywać się odpowiednią kondycją. Wymagane jest przedłożenie świadectwa szczepienia przeciwko wściekliźnie. Chore i podejrzane o zakażenie zwierzęta nie mogą być dopuszczone do testu.
Test przydatności przeprowadza się na obiektach i przyrządach ośrodka szkolenia lub wyznaczonej jednostki organizacyjnej PSP, które zostały uznane za odpowiednie przez szkoleniowca.
Test przydatności na psa ratowniczego zostaje zatwierdzony przez szkoleniowca i obejmuje:
- test odwagi i temperamentu w tym reakcje na bodźce zewnętrze akustyczne i optyczne;
- ocena poziomu agresji w stosunku do ludzi i innych zwierząt;
- test poziomu socjalizacji z człowiekiem i socjalizacji stadnej;
- ocena poziomu motywacji zabawowej;
- test węchowy - szukanie ukrytego przewodnika, pomocnika, ulubionej zabawki według wskazań szkoleniowca.
W trakcie trwania okresu szkolnego pies poddawany jest okresowym sprawdzianom przez szkoleniowców ośrodka szkolenia PSP wyznaczonego do szkolenia psów służbowych.
Zakres i zasady sprawdzianów określa Program Szkolenia Grup Poszukiwawczo-Ratowniczych.
Szkolenie przygotowawcze do Egzaminu Gruzowiskowego Psa Ratowniczego I-go stopnia
W szkoleniu psa umożliwiającym zaliczenie egzaminu ważne jest by wspierać zachowanie się psa w praktyce, na miejscach szkód. Podstawowe kryteria oceny to przede wszystkim szukanie, znalezienie, zlokalizowanie, sygnalizacja i pozostanie w miejscu. Do szkolenia i egzaminu przygotować należy co najmniej 6 kryjówek, z tego dwie pod powierzchnią ziemi, w których przebywać mogą jednocześnie dwie osoby, z pokrywą gruzów do 1,5 m. W kryjówkach, do których dostęp jest tylko od zewnątrz należy przykryć warstwą gruzów wszystkie wejścia. Jeżeli pies okaże się odpowiedni, by zdawać egzamin I-go stopnia, szkoleniowiec danej GPR może zgłosić Dyrektorowi Planowania Operacyjnego KGPSP gotowość psa.
Szkolenie przygotowawcze psa do Egzaminu Gruzowiskowego Psa Ratowniczego II-go stopnia
Po zaliczeniu egzaminu I-go stopnia szkolenie jest kontynuowane i pogłębiane. Po zdobyciu potrzebnych umiejętności szkoleniowiec może zgłosić gotowość psa do Dyrektora Planowania Operacyjnego KGPSP.
Egzaminy
Egzaminy zdawane są przed komisją egzaminacyjną. Komisja egzaminacyjna składa się z dwóch egzaminatorów i jednego kompetentnego rzeczoznawcy, będącego kierownikiem egzaminu, powołanego przez Dyrektora Planowania Operacyjnego KGPSP. Zadaniem kierownika egzaminu jest nadzór przebiegu egzaminu, kontrola zgodności z zasadami, obiektywizmu oceny. Kierownik egzaminu uzgadnia wraz z egzaminatorami ocenę zespołu. Po uzgodnieniu oceny kierownik egzaminu ogłasza wynik egzaminu. Decyzja kierownika egzaminu jest ostateczna. Od decyzji istnieje odwołanie do Dyrektora Planowania Operacyjnego KGPSP. W skład komisji egzaminacyjnej Dyrektor Biura Planowania Operacyjnego KGPSP może włączyć inne osoby nie będące egzaminatorami PSP, o których wiadomo, że posiadają odpowiednie kwalifikacje w zakresie oceny pracy psów ratowniczych. Osoby takie uczestniczą w egzaminie jako obserwatorzy bez prawa wystawiania wiążącej oceny wyników. Wystawiają one pisemną opinię o przebiegu i organizacji egzaminu oraz swoją opinię o poszczególnych psach w nim uczestniczących. Opinie te mogą zostać uwzględnione przez kierownika egzaminu przy ustalaniu poszczególnych ocen. Pisemne opinie zostają dołączone do dokumentacji egzaminu.
Egzamin Gruzowiskowego Psa Ratowniczego I-go Stopnia
Przyrządy do ćwiczeń muszą odpowiadać określonym wymaganiom. W celu przeprowadzenia próby dymu i hałasu należy przygotować urządzenia i materiały, tak aby na polecenie egzaminatora mogły być niezwłocznie użyte;
Około 30 minut przed rozpoczęciem egzaminu należy w jednej kryjówce ukryć jedną osobę, a w drugiej dwie osoby. Ani przewodnik, ani pies nie mogą obserwować tych poczynań. Wejścia do kryjówek należy stosownie do odgraniczającej wysokości gruzów przykryć luźnym materiałem gruzowiskowym, a najbliższe otoczenie powinno być wszerz i wzdłuż możliwe do przejścia. Tlące się materiały należy ulokować na terenie ćwiczeń w takich miejscach, aby unoszący się dym nie przesuwał się bezpośrednio nad obsadzonymi kryjówkami. W sytuacjach rażącego naruszenia zasad dyscypliny lub nieodpowiednich zachowań psa (całkowite braki posłuszeństwa, agresja, choroba itd.), kierownik egzaminu może nie dopuścić psa do prób egzaminacyjnych. Egzamin przebiega w dwóch częściach:
Część pierwsza - Próba sprawnościowa
Próba sprawnościowa przeprowadzana jest na zestawie następujących przyrządów:
- drabinki,
- schody,
- pochylnie,
- równoważnie,
- ściany pionowe, itp.
Podczas próby pies pracuje samodzielnie, kierowany z dystansu przez przewodnika (wskazany dystans min. 3m). Przewodnik może asekurować psa nie dotykając go bez wyraźnej potrzeby. Egzaminator może wyznaczyć pomocnika z zadaniem dodatkowej asekuracji. Kolejność pokonywania trasy ustala egzaminator przed próbą z założeniem, że każdy element trasy musi być pokonany przez psa dwukrotnie. Podczas pokonywania trasy pies powinien wykonać komendy (ilość minimalna: siad x 2; waruj x 2, stój x 2, wróć x 1). Oceniana jest dokładność, sprawność i pewność pokonywania, posłuszeństwo psa zdolność kierowania z dystansu. Dopuszczalne są powtórki próby sprawnościowej przeprowadzane po krótkiej przerwie (ok. 5-10 minut).
Jeżeli pies nie zaliczy próby sprawnościowej nie zostaje dopuszczony do próby poszukiwawczej. Próba sprawnościowa ocenia na jest przez dwóch egzaminatorów i kierownika egzaminu, którzy wypełniają arkusz próby sprawnościowej psa służbowego Przerwa pomiędzy próbą sprawnościową a próbą poszukiwawczą musi wynosić minimum 1 godzinę.
Część druga - Egzaminacyjna próba poszukiwawcza
Przewodnik melduje się u egzaminatora, który zapoznaje go z daną sytuacją. Wprowadza psa na teren ćwiczeń i po zdjęciu obroży posyła go do pracy poszukiwawczej. Podczas pracy psa należy podtrzymywać zadymienie i oddawać strzały zastraszające. Poza tym należy wytwarzać przeszkadzający w pracy hałas np. poprzez pracujące silniki. Należy dążyć do realistycznego ukazania miejsca katastrofy. Egzamin uważa się za zdany, jeśli pies w ciągu maksymalnego czasu szukania wynoszącego 30 minut znajdzie ukryte osoby, wyraźnie wskaże je przewodnikowi i egzaminatorowi, a przewodnik potwierdzi fakt znalezienia przez psa przed próbą nawiązania głosowego kontaktu z ukrytymi pozorantami. Wskazane osoby mogą być w obecności psa odsłonięte. Czas pracy poszukiwawczej psa może zostać skrócony przez komisję egzaminacyjną w zależności od okoliczności.
Próbę poszukiwawczą uważa się za nie zdaną, kiedy więcej niż jedna kryjówka zostanie mylnie wskazana, kiedy zostanie przekroczony czas szukania lub gdy pies wyraźnie zawiedzie w wykonywaniu podstawowych kryteriów. Egzamin zostaje zdany pozytywnie, jeżeli zostaną zaliczone obie jego części.
Egzamin Gruzowiskowego Psa Ratowniczego II-go Stopnia
W egzaminie tym zastosowanie mają te same przyrządy, które wykorzystuje się w egzaminie I-go stopnia. W celu przeprowadzenia próby dymu i hałasu należy przygotować urządzenia i materiały, tak aby na polecenie egzaminatora mogły być niezwłocznie użyte. Poza zasięgiem wzroku przewodnika i psa, około 30 minut przed rozpoczęciem egzaminu należy do dwóch kryjówek wprowadzić po jednej osobie, a do trzeciej kryjówki dwie osoby. Między kryjówkami musi być zachowana odległość minimum 10m.
Egzamin przebiega w następujący sposób:
Przewodnik melduje się u egzaminatora, który zapoznaje go z daną sytuacją. Pies po zdjęciu obroży zostaje na obrzeżu terenu poszukiwań wprowadzony do pracy. Pies szuka samodzielnie. Przewodnik może podążać za psem, o ile pozwala mu na to ukształtowanie terenu.
Podczas pracy psa należy podtrzymywać zadymienie i oddawać strzały zastraszające. Poza tym należy wytwarzać hałas przeszkadzający w pracy, np. poprzez pracujące silniki. W celu uniknięcia mylnego chwalenia psa, wymagane jest przy sygnalizacji, potwierdzenie znalezienia przez egzaminatora. Miejsca znalezienia muszą być wyraźnie wskazane przewodnikowi i egzaminatorowi. Przewodnik psa musi potwierdzić miejsce znalezienia. Wskazane osoby nie mogą już być w obecności psa odsłonięte. Maksymalny czas szukania wynosi 30 minut. Czas pracy poszukiwawczej psa może zostać skrócony przez komisję egzaminacyjną w zależności od okoliczności.
Egzamin poszukiwawczy terenowy
Przewodnik melduje się u przewodniczącego komisji, który ma obowiązek zapoznać go z sytuacją i wręczyć mu ksero fragmentu mapy drzewostanowej (skala 1:10000) obejmujący wyznaczony poligon i otulinę, minimum osiem oddziałów otaczających. Przewodnik musi być wyposażony w zegarek, kompas, odbiornik GPS i ołówek oraz doręczony radiotelefon (wyposażenie w radiotelefon nie dotyczy przewodników z poza Państwowej Straży Pożarnej). Stanowisko przewodniczącego komisji powinno znajdować się na granicy wyznaczonego poligonu i jest on bezpośrednio wskazywany przewodnikowi - I klasa.
Stanowisko przewodniczącego komisji powinno znajdować się nie dalej niż 200 m od granicy wyznaczonego poligonu przewodnik musi samodzielnie w terenie odnaleźć wyznaczony poligon, maksymalny czas lokalizacji obiektu 15 minut - II klasa. Bezpośrednio przed przystąpieniem do próby poszukiwawczej przewodnik z psem (przy nodze) wykonują drogą leśną około 2 km marszobieg (maksymalny czas 20 minut). Po marszobiegu przewodnik wprowadza psa na teren próby i kieruje go do pracy poszukiwawczej. Przewodnik ma prawo wyboru technologii poszukiwania: po zdjęciu obroży, pies szuka samodzielnie, przewodnik może podążać za psem o ile pozwala mu na to ukształtowanie trenu; pies prowadzony jest na krótkiej smyczy pod bezpośrednią kontrolą przewodnika. Przewodnik w każdej chwili może zmienić technologię poszukiwania.
Przez cały czas egzaminu praca przewodnika i psa musi być obserwowana przez egzaminatorów oceniających pracę przewodnika i psa - krajowych specjalistów. Jedynymi dopuszczalnymi sposobami sygnalizacji przez psa odnalezienia pozoranta są:
- szczekanie;
- aport znacznika;
- doprowadzanie przewodnika do miejsca lokalizacji.
Miejsca odnalezienia pozorantów muszą być wyraźnie wskazane przez psa przewodnikowi i egzaminatorowi . Przewodnik musi potwierdzić miejsce znalezienia. (przez podniesienie do góry ręki) przed próbą nawiązania głosowego kontaktu z ukrytym pozorantem, jest to podstawowy warunek zdania egzaminu.
Miejsca ukrycia pozorantów po odnalezieniu muszą być przez przewodnika zaznaczone na otrzymanej mapie z podaniem lokalizacji (współrzędnych geograficznych) i czasu. Mapa ta jest dołączana do dokumentacji egzaminu. Przewodnik podczas próby poszukiwawczej ma prawo zażądać jednorazowej przerwy. Maksymalny czas przerwy wynosi 5 minut i nie jest wliczany do czasu poszukiwania. Na czas przerwy egzaminator krajowy specjalista wyznacza około 10 m2 strefy neutralnej, której przewodnikowi oraz psu nie wolno opuszczać i z nikim się porozumiewać. Przekroczenie maksymalnego czasu przerwy jest jednoznaczne z nie zdaniem egzaminu.
- Pozoranci mogą być w obecności psa odsłonięci - I klasa.
- Pozoranci nie mogą być w obecności psa odsłonięci - II klasa.
- Maksymalny czas trwania poszukiwania wynosi 30 minut - I klasa.
- Maksymalny czas trwania poszukiwania wynosi 45 minut - II klasa.
Przewodnik składa końcowy meldunek przewodniczącemu komisji. Próbę poszukiwawczą uważa się za nie zdaną, kiedy:
- wszyscy pozoranci nie zostaną wskazani,
- przekroczony zostanie czas lokalizacji poligonu lub czas poszukiwania,
- kiedy więcej niż jedna kryjówka zostanie mylnie wskazana - I klasa,
- kiedy jedna kryjówka zostanie mylnie wskazana - II klasa.
Dokumentacja egzaminacyjna
Podczas egzaminu egzaminatorzy wypełniają karty egzaminacyjne odpowiednie do stopnia egzaminu. Kartę wypełnia także kierownik egzaminu. Osoby dopuszczone do komisji egzaminacyjnej w charakterze obserwatorów także wypełniają karty egzaminacyjne. W czasie przejścia egzaminacyjnego członkowie komisji wypełniają Kartę Przebiegu Egzaminacyjnej Próby Poszukiwawczej. Z przeprowadzonego egzaminu i jego wyników należy sporządzić protokół, który podpisują egzaminatorzy i przewodniczący egzaminu. Przy egzaminach obaj egzaminatorzy ustalają wynik, w oparciu o własne spostrzeżenia. Decyzję ostateczną podejmuje kierownik egzaminu. Wynik egzaminu należy bezpośrednio po zakończeniu egzaminu przekazać ustnie do wiadomości przewodnika psa. W przypadku gdy zespół (pies) nie zdał egzaminu, należy poinformować przewodnika o przyczynach jak również o możliwościach i warunkach powtórzenia egzaminu.
Po zdaniu egzaminu kierownik egzaminu wystawia certyfikat, który powinien wręczyć przewodnikowi psa. Przy pierwszym teście przydatności przewodnikowi psa wystawia się kartę egzaminacyjną psa. Kartę wystawia się w dwóch egzemplarzach - jedna dla ośrodka szkolenia wyznaczonego do szkolenia psów, jedna dla przewodnika psa. Kartę egzaminacyjną przewodnik jest obowiązany okazać komisji egzaminacyjnej przy każdorazowym podejściu do egzaminu.
Powtórzenie jednego z niezdanych egzaminów
Terminy egzaminów poprawkowych określa kierownik egzaminu, przy czym odstęp pomiędzy powtórnym egzaminem nie może być krótszy niż 1 miesiąc i dłuższy niż 3 miesiące. Jeżeli pies nie zda egzaminu danego stopnia, podejmowane zostaje postępowanie analizujące przyczyny, zakończone wnioskiem o wybrakowanie psa lub odsunięcie funkcjonariusza od pełnienia funkcji przewodnika. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli pies nie zda egzaminu w planowanym podejściu, kierownik egzaminu może wyrazić zgodę na ponowne, jednorazowe przystąpienie do egzaminu nie później niż dnia następnego. W takim przypadku ponowny egzamin nie jest wliczany w poczet egzaminów poprawkowych.
► UWAGA!
Artykuł został podzielony na kilka części. Zapraszamy do działu Pies pomaga w którym znajdą Państwo dalsze części tego artykułu - Wejdź
Autor artykułu:
Grupa Ratownictwa Specjalistycznego
http://www.grspoznan.pl
|
|
